Over gesproken talen
Elke taal is een bron van unieke kennis en culturele expressie. Juist kleinere talen bieden ons nieuwe perspectieven op de wereld. Ze geven woorden aan culturele eigenaardigheden, laten zien hoe mensen zich tot elkaar verhouden en hoe een gemeenschap haar identiteit vormgeeft.
In de collegereeks ‘Over gesproken talen’ belichten vijf wetenschappers telkens een kleine of minder bekende taal.
Sranantongo
Het Sranantongo (ook wel Surinaams genoemd) is een creoolse taal, een taal die is ontstaan in het verkeer tussen tot slaaf gemaakten die van huis uit een Afrikaanse taal spraken en slavenhouders die met een Europese taal waren opgegroeid. Die nieuwe pidgintaal werd in de loop van een creoliseringsproces de thuistaal van volgende generaties.
De vele Caribische creoolse talen zijn nog maar zo’n vier eeuwen oud en dat biedt linguïsten de kans het ontstaan van die talen te bestuderen. Dat is dan ook volop gedaan. Het hedendaagse Sranantongo gaat net als de Saramaccaanse en Aucaanse marrontalen terug op een ‘oer-Surinaams’ dat ontstond tijdens de korte periode van Engelse overheersing (1650-1667).
De Surinaamse componist Johannes Nicolaas Helstone schreef in 1903 de eerste grammatica van het Sranantongo in het Sranantongo. Dat paste in zijn streven naar verheffing en erkenning van de nog niet zo lang geleden bevrijde Surinamers binnen een strak koloniale samenleving.
Prof. dr. Abram de Swaan
Abram de Swaan (1942) is emeritus universiteitshoogleraar sociale wetenschap. Van 1969 tot 1991 was hij redacteur van het algemeen cultureel maandblad De Gids. Hij maakte met Paul van den Bos een reeks tv-documentaires. Hij was mede-oprichter, directeur (1987-1997) en voorzitter (1997-2007)van de Amsterdamse School voor Sociaal-wetenschappelijk Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. De Swaan schreef voor NRC/Handelsblad wekelijks korte stukken die in een drietal bundels zijn verzameld. De Swaan was gastdocent aan verscheidene universiteiten in de VS en in Frankrijk, waar hij ook de chaire Européenne aan het Collège de France bezette. Hij ontving in 2008 de PC Hooftprijs voor zijn gehele essayistische oeuvre. Zijn werk is vertaald in veertien talen.
Voertaal: Nederlands
Moderator: Diederik Burgersdijk
Dit college maakt deel uit van de collegereeks ‘Over gesproken talen’.
Andere colleges in deze reeks:
6 maart: Jiddisch door Justus van de Kamp
20 maart: Cappadocisch, Pontisch, Farasiotisch door Prof. dr. Mark Janse
27 maart: Catalaans door Eva J. Daussà
10 april: Palestijns Arabisch door Nina van Kampen
22 mei: Fries door Alexia Kerkhof
€18 per college | hele reeks €95
Studententarief*: €6 per college | hele reeks €30
Na aanvang van het college is toegang niet meer mogelijk.
*Studententarief geldt voor studenten die staan ingeschreven aan een universiteit of hogeschool. Selecteer bij de betaalmethode ‘Factuur’ en vermeld in het veld ‘Extra opmerkingen’ dat je student bent.
vrijdag 3 juli 2026